The Death of Stalin

Een komedie over Stalin ? Armando Iannucci, het brein achter de succesvolle HBO-reeks Veep, is niet bang van bijtende humor die ook ergens over gaat. Al is het vooral zijn ensemblecast die ‘The Death of Stalin’ tot hoogst entertainende geschiedenis verheft.

De voorzichtigste schattingen houden het op zo’n drie miljoen, andere historici doen de cijfers oplopen tot vijftien miljoen. Maar ook al zullen we nooit weten hoe veel slachtoffers er onder zijn bewind zijn gevallen, we kunnen met vrij veel zekerheid zeggen dat Jozef Stalin geen doetje was, en al zeker geen bron van pret. Maar de Britse regisseur Armando Iannucci, zoekt toch naar de humor tussen de horror. En hij vindt die nog ook.

‘The Death of Stalin’, zijn nieuwste film, is nauwelijks bezig wanneer Stalin zelf neerzijgt en daarbij meteen ook zijn tapijt bevuilt: het startschot voor een even gewetenloze als van de pot gerukte machtsstrijd tussen zijn kring van scrupuleuze getrouwen. Terwijl ze openlijk om het heengaan van hun Grote Leider betreuren, zijn ze achter de schermen naarstig aan het werk om elkaar al dan niet figuurlijk uit de weg te ruimen en zo het laken naar zich toe te trekken.

Vooral Lavrenti Beria ,het agressieve hoofd van de geheime dienst, en Nikita Chroesjtsjov , de zielige, maar gewiekste voorzitter van de Communistische Partij, komen tegenover elkaar te staan. Wie zijn geschiedenis kent, weet wie er aan het eind van de film aan het langste eind zal trekken, maar de groteske en scrupuleuze methodes die aan de dag worden gelegd, maken van ‘The Death of Stalin’toch een pijnlijk entertainende zit. Hoogtepunt: Chroesjtsjov die in pyjama komt opdraven wanneer hij hoort dat Stalin is bezweken, om geen tijd te verliezen bij het grijpen van de macht. Het is niet alleen komisch, het is tegelijk ook diep tragisch. Lachen om niet moeten huilen, zeg maar.

De spitante dialogen en de dynamiek tussen al die klasbakken verheffen’ The Death of Stalin’ tot een spektakelstuk waarin eigenlijk vooral gepraat wordt. Het is de verdienste van de acteurs dat ze de vinnig geschreven dialogen van Iannucci met zo veel panache gestalte kunnen geven, want de woorden die ze moeten uitspreken zijn vaak zo grotesk dat ‘The Death of Stalin’ nu en dan in een smakeloze en weinig subtiele parodie dreigt te vervallen. Al ligt dat misschien eerder aan de geschiedenis die Iannucci vertelt, en niet aan de manier waarop hij die vertelt. Qua regie houdt de Britse filmmaker het immers opvallend klassiek voor een inhoudelijk behoorlijk gewaagde film.

‘The Death of Stalin’ verveelt niet én biedt een bijzondere inkijk in de radarwerken van een moreel door en door rot regime. Iets meer visueel lef en iets subtielere dialogen hadden de film nog meer scherpte verleend, maar u hoort ons niet klagen: dit is de meest amusante geschiedenisles die we ooit hebben gekregen.

Naar : 16-04-18, 20.07u – Ewoud Ceulemans (De Morgen)

Info: The Death of Stalin – 2017 – Armando Iannucci – UK -108’
Wanneer: geen vertoning
Waar:
Inkom: 5,00 €